Rodzaje papieru w notesach i ksiażkach

Papier w książce to coś więcej niż nośnik tekstu. To pierwsze wrażenie. Sprawia, że chcesz przewrócić kolejną stronę lub wystawić książkę na vinted zaraz po przeczytaniu.

Możesz mieć świetną treść. Możesz mieć dopracowaną okładkę.
Ale najważniejsze jest wnętrze. Jeśli w notesie jest słaby papier, to nie ma dla niego nadziei. Jeśli dobry – okładkę zawsze można zmienić.

Dzisiaj rozbieramy papier na czynniki pierwsze. Który papier jest najlepszy? Ten, który jest dobrany do właściwej funkcji.

Rodzaje papieru stosowanego w książkach

Nie każdy papier nadaje się do długiego czytania. Tu nie chodzi o efekt „wow”, tylko o komfort, trwałość i… ciszę dla oczu.

Papier offsetowy

Najczęściej spotykany w książkach.

• matowy, niepowlekany
• lekko szorstki w dotyku
• dobrze „trzyma” tekst
• nie jest dobry do druku realistycznych zdjęć
• jest nieodporny na wilgoć

Dlaczego działa?
Bo nie odbija światła. Oczy się nie męczą, nawet po kilkudziesięciu stronach.

W tym terminie mieści się bardzo dużo papierów. Wszystkie, które nie zawierają plastiku. Papier ksero jest właśnie w tej kategorii. Kolorowe brystole, kartki w szkicownikach. Z tego papieru można zrobić papier czerpany.

Papier objętościowy

Odmiana offsetu, taka by sprawić, że książka będzie wyglądała na dwa razy grubszą, ale nadal będzie miała 300 stron.

Moda na odchudzanie? Nie w świecie, w którym więcej centymetrów w grzbiecie oznacza wyższą cenę. Papier kupuje się na kilogramy, nie na arkusze. ewentualnie na tony lub palety. Sprawdź swoje książki. Założę się że te do 2012 mają między 75-85 g/m² . Ostatnie wydania – 65 -68g/m² . Grubość książki jest ta sama, ale papieru w papierze jest mniej. Nie tylko z wizualnej strony. Chodzi o cały proces. Lżejsza książka to niższe koszty. Mniejsza gramatura nie ma znaczenia, kiedy żywotność książki jest ważna tylko do chwili sprzedaży nakładu.

• ciepły, kremowy odcień
• większa objętość przy niższej gramaturze
• bardziej „miękki” wizualnie
• bardzo łatwo go uszkodzić

To właśnie ten papier sprawia, że książka wydaje się grubsza i bardziej „premium”, mimo że wcale nie musi być cięższa.

Idealny do powieści, gdzie liczy się długie, komfortowe czytanie.

Papier kredowy

W książkach używany rzadko w kontekście wszystkich wydań książkowych. Za to w druku albumów, zdjęć naklejek i plakatów niezastąpiony. Występują różne rodzaje kredy – kreda silk, satynowany papier. To wszystko papier z powłoką.

• gładki, powlekany
• świetny do zdjęć i ilustracji
• dostępny w wersji matowej i błyszczącej
• odporny na użytkowanie
• niemożliwy lub trudny do recyklingu

Znajdziesz go w albumach, książkach kulinarnych, artystycznych. W książkach czasami występuje jako insert, wklejka lub dodatkowa składka. Zwłaszcza w starszych wydaniach.

Wklejka, wyklejka, przyklejka i doklejka to różne terminy i każdy określa zupełnie coś innego w ksiażce. ( Co sprawia, że introligatorzy wychodzą na jeszcze bardziej odklejonych)

Powleczenie papieru soft touch lub złocenia i folia uv to uszlachetnienia papieru. W większości przypadków da się uszlachetnić tylko papier powlekany.

Właściwości papieru, które robią różnicę

Papier decyduje o tym, czy czytasz godzinę czy odkładasz książkę po 10 minutach. To nie detal. To podstawa, którą zweryfikujesz na podstawie odczucia, a nie specjalistycznej wiedzy. W książkach i notesach.

Gramatura – lekkość vs solidność

Najczęściej:

• 70–90 g/m² → standard książkowy
• 90–100 g/m² → publikacje premium, albumy

Wyższa gramatura = mniej prześwitywania, ale też większa waga książki. Dlatego tez pada wybór na spulchniony papier z zwiększoną objętością. Niska gramatura przy jednoczesnym mniejszym prześwitywaniu. (nie sprawdza się w notesach)

Najczęściej w notesach:

• 80–100 g/m² → standard, który nie zapewnia, że pióro nie przesiąknie na drugą stronę.
• 110 – 150 g/m² → standard dla nie przesiąkalności
• 160 – 350 g/m² → Papier dla artystów. Zniesie malowanie akwarelami.

Papiery nie są zdefiniowane tylko przez gramaturę. Wpływ ma spulchnienie, skład, bezkwasowość i faktura. Czasem cienkie papiery, które są mocno sprasowane będą dobrze reagować z piórem, a innym razem może być papier pozornie mięsisty i mający dużą gramaturę przesiąknie i rozpuści się od deszczu (np. źle zrobiony papier czerpany)

Nieprzezroczystość (opacity)

Czyli: czy widzisz tekst z drugiej strony?

• wysoka nieprzezroczystość → komfort czytania
• niska → chaos wizualny

W tanich wydaniach to jeden z pierwszych kompromisów. I niestety bardzo widoczny.

Odcień papieru

To nie jest kwestia estetyki. To fizjologia. Kolor papieru to wybór użytkowości.

• biel → wyższy kontrast, ale większe zmęczenie oczu, ale też niezbędny jeśli chcesz po nim rysować.
• krem → łagodniejszy odbiór, dłuższe czytanie książek

Dlatego większość powieści wybiera krem. Bo książki czyta się godzinami, nie minutami. w notesach wybór jest mniej oczywisty. W mojej palecie obecnie jest 5 kolorów papierów występujących we wnętrzu notesów.

Szorstkość i faktura

Papier „pracuje” pod palcami.

Zbyt gładki — śliski, nienaturalny. Zostają widoczne plamy sebum z palców.
Zbyt szorstki — męczący, wysusza skórę nie współpracuje w druku cyfrowym

Dobry papier książkowy i notesowy jest gdzieś pośrodku. Nie zwraca na siebie uwagi. Inne papiery nie są złe. Mają inne zastosowanie.

Certyfikaty papieru

Certyfikaty to potwierdzenie odpowiedzialności i zaangażowania producenta.

FSC (Forest Stewardship Council)

Jeden z najważniejszych i absolutnie podstawowy. Nie jest wyznacznikiem jakości. To potwierdzenie, ze producent spełnia jakiekolwiek podstawowe wymogi. Jest wszędzie. Na każdym opakowaniu i drewnianej rzeczy sprzedawanej przez jakikolwiek dyskont. To wymóg prawny EU.

• oznacza, że papier pochodzi z odpowiedzialnie zarządzanych lasów czyli jest legalnie pozyskany
• kontrola całego łańcucha dostaw
• wspiera ochronę środowiska i lokalne społeczności

Jeśli widzisz FSC to znaczy, że producent nie jest dupkiem. Występuje tez pod nazwą PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification)

O certyfikatach poczytasz też na stronie głównej. Papier, którego używam ma niemal wszystkie.

Jak wybrać papier do książki ?

Na co najczęściej zwracają uwagę wydawnictwa przy wyborze papieru? Zamiast patrzeć tylko na cenę, zadaj trzy pytania:

1. Ile będzie miała stron książka i czy ma wyglądać na więcej niż jest w rzeczywistości?
2. Czy są w niej zdjęcia / ilustracje?
3. Czy papier ma sprawić, że książka będzie przyjemniejsza do czytania na długi dystans (kremowy)?

Bo prawda jest prosta:

Papier w książce jest jak skład tekstu. Kiedy zaczynasz go zauważać to zazwyczaj zły znak.

Czasem jednak to klamra dopełniająca historię.